Kế toán, kiểm toán - Nghề dịch vụ cao cấp trong môi trường kinh tế mới

Trên thực tế, dịch vụ kế toán, kiểm toán đang chất chứa tiềm năng phát triển mạnh mẽ, nền kinh tế Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ, hội nhập sâu, rộng với nền kinh tế thế giới.
 
Với mục tiêu 800.000 doanh nghiệp đến năm 2011, trong đó, có nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh có quy mô vừa và nhỏ, các công ty sẽ không cần thiết phải tuyển dụng nhân viên kế toán hoặc kế toán trưởng. 

Thuê dịch vụ kế toán, thuê kế toán trưởng sẽ là giải pháp tối ưu trong việc tiết kiệm chi phí và đảm bảo tính chuyên nghiệp trong hoạt động kế toán, tài chinh. Với tỉ trọng doanh nghiệp vừa và nhỏ đang chiếm tới 97% trong tổng số cơ sở sản xuất kinh doanh trên cả nước và chiếm tới 96% doanh nghiệp đăng ký hoạt động theo Luật Doanh nghiệp đủ thấy tiềm năng phát triển to lớn của dịch vụ kế toán trong tương lai gần. 

Đã có nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ đi thuê người làm kế toán. Hầu hết các doanh nghiệp kế toán hiện nay đều cung cấp dịch vụ kế toán. Nhưng số người có chứng chỉ hành nghề kế toán, kiểm toán còn quá ít ỏi phản ánh một phần rất nhỏ trong bức tranh khá sôi động của thị trường dịch vụ kế toán. Đội ngũ cung cấp dịch vụ kế toán hùng hậu nhất hiện nay lại chính là các kế toán trưởng, kế toán viên có kinh nghiệm của các công ty, đơn vị không hẳn là một công ty dịch vụ kế toán. Những người này nhận chứng từ, sổ kế toán của các đơn vị để làm ngoài giờ.

Một người có thể nhận thêm phần việc kế toán hoặc làm kế toán trưởng cho một hay nhiều công ty có quy mô nhỏ và vừa. Dịch vụ kế toán đang đua nở đang phát triển khá mạnh và chưa có sự quản lý thống nhất của tổ chức nghề nghiệp. Để hoạt động dịch vụ kế toán đi vào nề nếp góp phần đảm bảo an ninh kinh tế thúc đẩy nền kinh tế thị trường Nhà nước đã và sẽ tiếp tục ban hành những văn bản quy phạm quy định về việc hành nghề đăng ký hành nghề và quản lý hành nghề kế toán. 

Dịch vụ kế toán rất cần các quy định pháp lý và quản lý nghề nghiệp Dịch vụ kế toán được coi là một loại hình dịch vụ mới ra đời và quy định pháp luật đầu tiên về loại dịch vụ này được thể hiện trong Luật Kế toán và Luật Kiểm toán nhà nước. Nhà nước quy định cụ thể, chi tiết về điều kiện hành nghề và quản lý hành nghề kế toán. 

Theo quy định, doanh nghiệp dịch vụ kế toán và các nhân chỉ được hành nghề sau khi đã đăng ký hành nghề với Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam. Nếu doanh nghiệp hoặc cá nhân hành nghề kế toán nhưng không đăng ký hành nghề sẽ bị xử phạt theo Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán. Trách nhiệm và quyền hạn của Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam (VAA) Theo quyết định 47/2005/QĐ-BTC ngày 14/7/2006 của Bộ Tài chính, từ ngày 1/1/2007, Bộ chuyển giao chức năng quản lý hành nghề kế toán cho VAA.

Các cá nhân hành nghề kế toán và doanh nghiệp dịch vụ kế toán phải có trách nhiệm tuân thủ sự quản lý của VAA. VAA tiếp nhận, xem xét hồ sơ đăng ký hành nghề kế toán và xác nhận danh sách người hành nghề kế toán của doanh nghiệp dịch vụ kế toán. VAA có nhiệm vụ thiết lập hố sơ để theo dõi, quản lý đầy đủ, kịp thời, chính xác các thông tin liên quan đến cá nhân hành nghề kế toán và doanh nghiệp dịch vụ kế toán; quản lý về đạo đức nghề nghiệp và chuyên môn nghiệp vụ của người hành nghề kế toán; thực hiện công khai danh sách doanh nghiệp dịch vụ kế toán cà người hành nghề kế toán và cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động hành nghề kế toán cho các cơ quan tổ chức có yêu cầu. VAA sẽ phải đảm nhiệm việc kiểm tra, kiểm soát chất lượng dịch vụ kế toán và đạo đức nghề nghiệp của người hành nghề kế toán. 

Việc chuyển giao chức năng quản lý hành nghề kế toán của cơ quan nhà nước cho tổ chức hội nghề nghiệp thể hiện quyết tâm hội nhập thế giới của kế toán, kiểm toán Việt Nam vì hệ thống quốc tế, các hoạt động hành nghề đều do hội nghề nghiệp quản lý. Thông tư hướng dẫn đăng ký hành nghề kế toán với những quy định cụ thể về nhiệm vụ, về quyền hạn của Hội nghề nghiệp trong quản lý danh sách và hoạt động hành nghề kế toán lại một lần nữa khẳng định sự đổi mới và quyết tâm này. 

Tuy nhiên, để VAA quản lý dịch vụ kế toán, một loại hình dịch vụ có thể nói là đang mang tính tự phát vốn không hề đơn giản, đặc biệt là với rào cản tâm lý của người Việt vốn quen với việc quản lý của cơ quan nhà nước, chưa đặt nhiều niềm tin vào các tổ chức hội. Rõ ràng, để làm tốt chức năng này, không phải chỉ cần quyết tâm, nỗ lực của Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam mà phải là sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước với Hội. Qua quá trình kiểm tra các báo cáo tài chinh, cơ quan thuế phát hiện được những sai phạm trong hoạt động hành nghề (nếu có) và thông báo cho cơ quan đảm nhận chức năng quản lý nghề nghiệp. 

Nhưng quan trọng hơn cả là việc xây dựng ý thức xã hội về nghề nghiệp này. Chỉ khi các công ty dịch vụ, các cá nhân hành nghề kế toán chủ động liên hệ với Hội trong việc đăng ký hành nghề, cập nhập thông tin liên quan để nhận được những quyền lợi hợp pháp của người hành nghề kế toán và phía các công ty, cơ sở kinh doanh có ý thức về việc được cung cấp dịch vụ đảm bảo chất lượng thì hoạt động dịch vụ kế toán mới đi vào nề nếp và phát triển lành mạnh. 

Theo THANH TÙNG - Tạp chí kế toán 
HS - F&A Consultants | HSLAW © 2011